Combinatie van groei en vergrijzing stelt Utrechtse gemeenten voor grote uitdaging

De demografische ontwikkeling van de provincie Utrecht zal de komende decennia vooral in het teken staan van groei. Desondanks krijgen toch nog negen Utrechtse gemeenten te maken met een krimpende bevolking. Alle gemeenten worden geconfronteerd met de gevolgen van de vergrijzing.

Dat blijkt uit een quick scan, die in opdracht van VNG afdeling Utrecht, is uitgevoerd door USBO Advies, de adviesafdeling van het Departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap van de Universiteit Utrecht. In dat kader is een literatuuronderzoek gepleegd en zijn diverse gesprekken gevoerd met bestuurders en wetenschappers.

De resultaten werden gepresenteerd in het kader van het Najaarscongres 2010 van VNG afdeling Utrecht, dat vandaag werd gehouden in Eemnes. Het eerste exemplaar van het rapport werd bij die gelegenheid door dagvoorzitter Marianne Burgman overhandigd aan de Utrechtse Commissaris van de Koningin Roel Robbertsen.

De bevolkingsdaling doet zich vooral voor aan de westzijde en aan de zuid-oost zijde van de provincie. Utrechtse krimpgemeenten zijn de gemeenten Abcoude (binnenkort opgegaan in De Ronde Venen), Loenen, Lopik, Oudewater, IJsselstein, Vianen, Wijk bij Duurstede, Utrechtse Heuvelrug en Rhenen. De groei in de overige gemeenten varieert van nul tot 1 procent ten opzichte van het inwonersaantal van 2009 in De Ronde Venen, Breukelen en Soest tot meer dan 15 procent in Utrecht, Amersfoort, Eemnes, Zeist, en Bunnik.

Krimp is dus voor de meeste Utrechtse gemeenten geen probleem van betekenis in de periode 2010-2040. Wel krijgen alle gemeenten te maken met een toenemende vergrijzing. Meerdere respondenten geven in dat kader aan dat de vergrijzende bevolking de Utrechtse gemeenten voor een grotere uitdaging stelt dan de eventuele krimp. Temeer omdat het aantal huishoudens verhoudingsgewijs bijna twee keer zo snel groeit als het aantal inwoners.

Het gaat in de toekomst dan ook vooral om het op de juiste wijze accommoderen van de groei van het aantal inwoners zowel als het aantal huishoudens, zonder dat dit ten koste gaat van de natuurkwaliteit van Utrecht, de stabiliteit van de woningmarkt en de mobiliteit. Ook moeten gemeenten zich beraden op de wijze waarop moet worden ingespeeld op de veranderende behoeften van een vergrijzende bevolking.

Klik hier voor het volledige onderzoek in pdf-formaat.

Klik hier voor een terugblik op het Najaarscongres 2010.