30nov

Oog voor ouderenzorg

Het stimuleren en beschikbaar maken van voorzieningen voor oudere inwoners om langer zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen is voor gemeenten een van de belangrijkste opgaven. Daarnaast is de samenwerking tussen alle partijen die bij de zorg betrokken zijn en de oudere zelf essentieel, vindt Hans Nijhof, wethouder van de gemeente Utrechtse Heuvelrug.

Nijhof was een van de sprekers op de bijeenkomst Oog voor Ouderenzorg, die op donderdag 30 november 2017 werd gehouden in Veenendaal. De bijeenkomst was georganiseerd door met het NUZO (Netwerk Utrecht Zorg Ouderen) en de VNG afdeling Utrecht.

Het welkomstwoord werd verzorgd door Marieke Overduin, wethouder van de gemeente Veenendaal en namens de VNG afdeling Utrecht lid van de NUZO Raad. Zij vertelde onder andere wat het NUZO heeft opgeleverd aan kennis en praktische ervaring, die door de gemeenten goed te benutten zijn. Bijvoorbeeld de tool ‘Is Alles besproken, voor nu, zo en later’. In het algemeen was het Overduin opgevallen dat gemeenten na de WMO-transitie weer meer om zich heen kijken. “Dat biedt kansen.”

Bundeling van krachten

Daarna gaf dagvoorzitter Elisabeth van den Hoogen het woord aan Hans Nijhof, wethouder van de gemeente Utrechtse Heuvelrug. Hij opende zijn bijdrage met de opmerking dat zijn gemeente binnen het sociaal domein veel met de buurgemeenten samenwerkt. Door een bundeling van krachten vertegenwoordigen deze gemeenten meer dan 200.000 inwoners, waardoor ze een goede gesprekspartner zijn voor grote partijen, waaronder zorgaanbieders.

In Utrechtse Heuvelrug is al veel ondernomen ten aanzien van behoeften en wensen van inwoners met dementie. Binnen de gemeente zijn medewerkers, maar ook wijkagenten getraind. Ook bij de vestiging van Albert Heijn in Doorn zijn trainingen gevolgd. Een en ander is gecheckt door Alzheimer Nederland. Inmiddels zijn ook ondernemersverenigingen betrokken alsmede de sport- en cultuurverenigingen.

Op bestuurlijk niveau is gewerkt aan een ketennetwerk, maar dat was geen succes. Momenteel wordt een doorstart ondernomen, om te beginnen bij de huisartsen en de sociale teams. Het advies van Hans Nijhof luidt: ken elkaars competenties maar ook elkaars belemmeringen. 

Voor wat de ouderen zelf betreft vindt er overleg plaats met ouderenbonden, verenigd in een seniorenplatform. Daaruit komt onder andere naar voren dat zelfstandig wonen en huisvesting een belangrijk knelpunt zijn voor ouderen.  Eén van de belangrijke opgaven voor de gemeente is dan ook het stimuleren en beschikbaar maken van voorzieningen voor oudere inwoners om langer zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen. 

Voor wat betreft oudere inwoners met dementie wordt gewerkt met casemanagement, onder meer door overleg met huisartsen en de sociale wijkteams. Hans Nijhof riep de zorgverzekeraar op om hierin te investeren; juist het proces van samenwerken en het delen tussen de oudere zelf, de professionals en de informele zorg is de kern.

Ondersteuning voor mantelzorgers

Veel Veense mantelzorgers blijken overbelast, vervolgde Nijhof. De gemeenteraad dringt daarom onder andere aan op het betrekken van jongere mantelzorgers en passende ondersteuning. In dat kader past ook meer aandacht voor zelfstandig wonen en bijvoorbeeld gezamenlijke eettafels voor ouderen. De gemeente heeft de ouderen gevraagd in een behoefte-onderzoek of ze krijgen wat ze nodig hebben. De uitkomst: het gaat redelijk goed. Wel kan het vervoer op maat beter en is er meer aandacht nodig voor eenzaamheid. 

De gemeente heeft hiervoor voldoende financiële middelen beschikbaar, maar het gericht uitgeven vlot niet optimaal. De vraag is steeds hoe de mensen te bereiken die hulp echt nodig hebben. Een belangrijke opgave voor de gemeente Utrechtse Heuvelrug ligt dan ook in het communiceren met en informeren van de ouderen. Een andere opgave ligt in het stimuleren van werkgelegenheid in de zorg samen met alle zorgpartijen; stage lopen via de zorgcarroussel wordt door de gemeente betaald. “We hebben het geld maar we missen de handen.” Stagiaires doen ervaring op in de zorg en kunnen daarna bewust kiezen, aldus Nijhof. 

Toekomst van iedereen

Na de wethouder gaf Vivien van Geen, lid van de NUZO Ouderendelegatie een toelichting op het project ‘Verzilver uw gemeente’. “Ouder worden is de toekomst van iedereen”, zo zei Van Geen.

Ouderenbeleid is steeds meer een zaak van de lokale overheid: de gemeente schept de voorwaarden zodat ouderen goed kunnen meedoen. Dat is geen geringe opgave, want hoe kunnen gemeenten die goed èn betaalbaar uitvoeren?

Daarom doet NUZO een handreiking vanuit het perspectief van de oudere, met een breed scala aan bouwstenen/tips.  “Er is voor iedereen wat wils.” Ter inspiratie bij het opstellen en uitvoeren van de diverse programma voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 is de nodige informatie beschikbaar, zo gaf Van Geen aan.

  • Klik hier voor de flyer en de bijlage met bouwstenen voor de raadsverkiezingen van 2018 
  • Klik hier voor een interview over ‘Verzilver uw gemeente in Zorgenz 

Elisabeth van den Hoogen vatte het samen met de woorden: de gemeente moet aan de bak.  De deelnemers in de zaal beaamden dit.  Diverse  aanwezigen deelden een aantal mooie initiatieven met de zaal: bijvoorbeeld ‘Lopik beweegt’, een hangplek voor jongere en ouderen in Woudenberg, het huis van alles in Bodegraven en omstreken. Ook werd geconstateerd dat er nog wel degelijk zaken zijn die beter kunnen, bijvoorbeeld goede informatievoorziening aan ouderen. Eén van de ouderen deed de oproep om nog eens kritisch naar de informatie voor ouderen op de websites van de eigen gemeente te kijken. 

‘Koppel wonen aan zorg en welzijn’

Marieke Overduin vertelde over de diverse activiteiten die de gemeente Veenendaal ontplooit. De tijd is er rijp voor. Ze gaf haar collega’s in de regio Utrecht de tip om de onderwerpen welzijn-wonen-zorg in een portefeuille samen te brengen. “Het koppelen binnen een portefeuille heeft de gemeente Veenendaal en haar oudere inwoners veel opgeleverd.” 

Hans van Walsem, beleidsmedewerker van de gemeente Veenendaal, gaf uitleg over de blijverslening (klik hier voor de betreffende raadsinformatie) en de nota Ouderenhuisvesting van de gemeente.

  • Klik hier voor een item van het NOS-journaal over de blijverslening.

Wilma Barends, eveneens beleidsmedewerker van de gemeente Veenendaal, ging in op de pilot ‘Dementievriendelijke wijk Franse Gat’. Ook vertelde zij over de WWZ-regisseur die de verbinding maakt tussen welzijn, wonen en zorg. Dit waren gescheiden werelden, maar er is inmiddels steeds meer sprake van een integrale aanpak.

Riëtte Habets gaf aansluitend een inspirerende pitch over het initiatief ‘Kom er bij’ in Maarssenbroek.

Na haar optreden bedankte Marieke Overduin  de sprekers en sloot zij de bijeenkomst af. Zij benadrukte dat ouderenzorg een belangrijk thema voor de komende gemeenteraadsverkiezingen en de daarop volgende collegeonderhandelingen moet zijn. De veranderende omstandigheden en samenleving vragen daar nadrukkelijk om.

  • Klik hier voor het interview met Marieke Overduin in de aanloop naar deze bijeenkomst.