Lunchbijeenkomst 'De eerste 100 dagen als wethouder'

'Blijf vooral jezelf', was een veelgehoorde tip tijdens de lunchbijeenkomst 'De eerste 100 dagen als wethouder'. De bijeenkomst werd woensdag 15 september 2010 gehouden in het gemeentehuis van Nieuwegein.

Circa 15 wethouders maakten van de gelegenheid gebruik om de inmiddels opgedane kennis en ervaring als lid van het college van B&W uit te wisselen. Dat gebeurde onder leiding van Ben Mouw, regioconsulent van het Actieprogramma Lokaal Bestuur, medeorganisator van de bijeenkomst.

Daarvoor was de aftrap al gegeven door Piet van Elteren, gemeentesecretaris van Nieuwegein en bestuurslid van gastheer VNG afdeling Utrecht, die de aanwezige wethouders welkom heette en een aantal van zijn eigen ervaringen met nieuwe wethouders de revue liet passeren. 

Interactie

Interactie was er tijdens de discussie met een panel, waarin behalve Van Elteren ook Patrick van den Brink, burgemeester van IJsselstein, en Janne Pijnenborg, griffier van Baarn zitting namen. Ook daarna, toen Erwin Jansma (wethouder Leusden en secretaris Wethoudersvereniging), Wouter Kolff (wethouder Nieuwegein en bestuurslid Wethoudersvereniging) en Jannelies van Berkel (wethouder Soest en oud bestuurslid VNG afdeling Utrecht) hun ervaringen deelden, werd er volop gediscussieerd.

Tijdens de bijeenkomst werd onder andere duidelijk dat het voordelen heeft om eerst als raadslid actief te zijn alvorens als wethouder aan te treden. "Je bent alerter", zo vatte een van de aanwezigen het samen. In het algemeen werd er veel gesproken over de relatie met de gemeenteraad enerzijds en de ambtelijke staf anderzijds. Overigens niet eerder dan nadat was vastgesteld dat het college er primair is voor de inwoners en bedrijven van de gemeente. "Eerst de stad, dan pas de raad."

Dualisme

Een ervaring was bijvoorbeeld dat de gemeenteraad niet altijd even goed door heeft dat hij in het huidige, dualistische stelsel feitelijk de baas is. En zo waren er meer opmerkingen te plaatsen. Een gemeenteraad die te vaak zegt dat hij de baas is, is dat eigenlijk helemaal niet. Dualisme is prima, maar soms een beetje monistisch durven zijn heeft zeker ook zijn voordelen. En: in de politieke arena tellen voor de raad vaak alleen maar de conclusies, de argumenten doen er minder toe dan vaak gedacht. Overigens is het volgens de aanwezige wethouders wel enorm belangrijk om een goede vertrouwensrelatie met de raad te onderhouden. Dat helpt niet alleen bij het realiseren van beleid maar voorkomt ook de nodige brokken in geval van onenigheid.

Een goede relatie met het ambtelijk apparaat is evenzeer noodzakelijk voor een succesvol wethouderschap. Wat niet wegneemt dat de ambtelijke staf best kritisch mag zijn. Sterker nog: "Zonder kritische ambtenaren slaag je niet als wethouder." Tegelijkertijd mag een wethouder zichzelf niet té kwetsbaar opstellen. "Je kwetsbaar opstellen kan makkelijk verworden tot doen wat de ambtenaren willen."

Zo rolden de tips en adviezen tijdens de geslaagde lunchbijeenkomst over tafel. Waarvan er een misschien wel de belangrijkste was: "Wat er ook gebeurt: blijf zo dicht mogelijk bij jezelf!"