De zorg voor ouderen komt steeds meer op het lokale niveau te liggen. Dat biedt kansen voor zorg op maat. Maar tegelijkertijd stelt het gemeenten voor een behoorlijke opgave, zo bleek op een bijeenkomst van het Netwerk Utrecht Zorg Ouderen en de VNG afdelingen Utrecht en Gelderland. Koos Janssen, voorzitter van de VNG afdeling Utrecht en lid van de NUZO-raad, opende de netwerkbijeenkomst die op 15 december werd gehouden in het gemeentehuis van Utrechtse Heuvelrug (klik hier voor de deelnemerslijst).
Volgens hem is het NUZO, een samenwerkingsverband van 40 partijen in de ouderenzorg, hard nodig om de kwaliteit van de ouderenzorg op lokaal niveau te verbeteren en toe te snijden op de wensen en behoeften van de ouderen zelf. “Je kent elkaar, en daarmee nemen de kansen toe voor zorg op maat. Het mooie van dit netwerk is dat partijen die daarmee bezig zijn elkaar ontmoeten. Het NUZO biedt een mooie gelegenheid om kennis te delen en ervaring uit te wisselen.”
WMO en de gemeenten
Ronald Bellekom, beleidsmedewerker maatschappelijke ondersteuning van de landelijke VNG gaf een korte uiteenzetting over de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), die in 2007 is ingevoerd, en waarvan de uitvoering bij de gemeenten kwam te liggen.
Met de wet wil het rijk bewerkstellingen “dat iedereen kan meedoen aan de maatschappij en zelfstandig kan blijven wonen.” Volgens Bellekom moet daarvoor een omslag worden bewerkstelligd van zorg naar welzijn. Uitgangspunt is voortaan alles wat de burger nog wel kan en veel minder wat hij allemaal niet meer kan. Liefst op individueel niveau in kaart gebracht, aan de keukentafel bij de mensen thuis.
Uit een evaluatie van het Sociaal en Cultureel Planbureau is gebleken dat de wet nog niet het beoogde effect heeft. De opgave moet niet alleen veel gemeenschappelijker worden opgepakt(een taak van de gemeenten), maar ook professioneler, effectiever en efficiënter, aldus Bellekom. Veel gemeenten zijn daar volgens hem inmiddels mee bezig. “Maar nog lang niet iedere gemeente is er even ver mee. De opgave is dan ook enorm. Niet in de laatste plaats omdat het niet alleen om ouderen maar ook om allerlei andere doelgroepen gaat. Er moeten dus heel veel activiteiten voor worden ontplooid door veel verschillende instanties. Terwijl er tegelijkertijd ook nog eens bezuinigd moet worden. Dat gaat niet vanzelf.”
Klik hier voor de powerpointpresentatie van Ronald Bellekom.
Paneldiscussie
In de paneldiscussie, onder leiding van Elisabeth van den Hoogen, bleek dat de Utrechtse gemeenten er wel degelijk veel werk van maken. Elisabeth van Oostrum, wethouder Utrechtse Heuvelrug: “Het is goed dat er veel naar de gemeenten toe komt. Het hoort ook op lokaal niveau. Maar het is wel heel veel tegelijk en het gebeurt ook in een straf tempo. We krijgen amper tijd om de dingen in de vingers te krijgen en de juiste keuzes te maken.”
In De Bilt zijn ze 6 jaar geleden al met de voorbereidingen begonnen, weet wethouder Herman Mittendorf: “De noodzaak om te bezuinigen vind ik in dat licht bezien het minst interessant. Ik geloof ook niet in meer marktwerking in de zorg. Wij organiseren het gewoon zo dat het voor de mensen goed is.”
Elisabeth Vreede, voorzitter provinciaal Platform Mantelzorg Utrecht, mist in het hele traject de mantelzorger. “Mantelzorg wordt gevat onder de term: de omgeving. Maar dat is onvoldoende. Er moet beter naar de positie van de mantelzorg gekeken worden. Met name de mantelzorger van de kwetsbare oudere heeft aparte aandacht nodig.”
Op haar beurt wees Anneke van Heertum, directeur Cosbo stad Utrecht (Centraal Orgaan Samenwerkende Bonden van Ouderen voor de Stad Utrecht) erop dat lang niet iedere oudere zorg nodig heeft. “Het gaat erom zo goed mogelijk voorbereid te zijn op het eventuele ontstaan van de zorgvraag. Het streven om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen is prima, maar dat heeft wel consequenties als je wat gaat mankeren. Bovendien: de ouderen veranderen natuurlijk zelf ook. De 65 plusser van tegenwoordig is geen oudere maar een zinvolle vrijwilliger. De leeftijdscategorie van 80 jaar en ouder is pas de groep waar de aandacht vooral op gericht moet worden.”
Mittendorf: “Wij halen de mensen met vlekje weer terug de samenleving in. Daarbij past geen doelgroepgerichte benadering meer, maar een themagerichte. Eenzaamheid, voeding, et cetera: dat zijn de thema’s waarop je de zorgtaken inricht. Gemeenten moeten oog hebben voor het specifieke karakter van specifieke groepen, maar die thematische aanpak is veel belangrijker.
Van Heertum: “Zowel jeugdgezondheidszorg als ouderengezondheidszorg is nu taak van de gemeenten. Mijn indruk is dat de aandacht vooral uitgaat naar de jeugd. Wij vragen ons af of de oudere als doelgroep überhaupt wel voldoende op het netvlies van de gemeente staat.”
Datzelfde geldt volgens Vreede voor de mantelzorgers. “Gemeenten zouden beter moeten kijken naar wat de mantelzorger nu wel en niet kan doen en welke ondersteuning hij of zij nodig heeft. Met name ook in de sfeer van informatievoorziening. Een steunpunt mantelzorg is in dat kader uiterst zinvol.”
Volgens Van Oostrum gebeurt er veel, zowel voor de jeugd als voor de ouderen, en soms ook in combinatie met elkaar. Volgens Mittendorf gaat het juist ook daarom. “We hebben het nu over ouderen, maar morgen moeten we er ook voor de gehandicapten staan. Het gaat er dus om dat je als gemeente dingen weet te combineren, en krachten weet te bundelen. Niet langs de weg van allemaal verschillende winkeltjes en ook niet uitsluitend met projecten. De infrastructuur als geheel moet veranderen. En daar zijn we op dit moment ook hard mee bezig."
Best practices
Na de pauze kregen vijf projecten het predikaat Best Practice uitgereikt van het NUZO. De vijf winnaars zijn: - Levensboeken voor ouderen, Zingeving, op weg naar bezieling
door Stichting Welzijn Ouderen de Bilt en de gemeente de Bilt - Levensboeken voor ouderen
door gemeente Leusden i.s.m. Stichting Welzijn Leusden - Mantelzorg site Helpjemee
door gemeente Utrecht i.s.m. Bureau Vijftig - Zorg na ziekenhuis 65+
door gemeente Utrechtse Heuvelrug i.s.m. Gezondheidscentrum Maarn-Maarsbergen - Senioren Zomerschool
een samenwerkingsproject van de gezamenlijke Ouderenbonden Houten (SBOH) en de welzijnsorganisatie VanHouten&co
Klik hier voor het nieuwsbericht daarover op deze website. |
|
