Open dialoog over bestuurlijke organisatie van Nederland

Leg gemeenten geen blauwdruk op, maar geef hen de vrijheid om zelf te kunnen bepalen hoe en op welke schaal zij met andere gemeenten willen samenwerken.

Dat advies kreeg de VNG mee tijdens de eerste van in totaal twaalf provinciale dialogen over de bestuurlijke organisatie van Nederland. De bijeenkomst werd gehouden in samenwerking met VNG afdeling Utrecht in de raadszaal van het gemeentehuis van Nieuwegein. Daarbij waren zo’n zestig bestuurders aanwezig, waaronder wethouders, griffiers en vooral veel raadsleden.

De komende tijd organiseert de VNG in elke provincie een speciale bijeenkomst waar gemeentelijke bestuurders hun gedachten, ideeën en meningen over de bestuurlijke organisatie van ons land kunnen uitwiselen. Daarbij komen onderwerpen aan de orde als de taken van gemeenten, bestuurskracht, bestuurlijke drukte, regionale samenwerking en samenvoeging.

De aftrap van deze reeks bijeenkomsten werd gegeven in Utrecht. Na een kort welkom door Cor de Vos, burgemeester van Nieuwegein, en een inleiding van Koos Janssen, voorzitter van VNG afdeling Utrecht en burgemeester van Zeist, werd onder leiding van Michel Marijnen, oud burgemeester van Roosendaal, gediscussieerd over de toekomst van het gemeentelijke bestuur in Nederland.

Burger centraal
Veel aanwezigen stelde tijdens de bijeenkomst dat vooral de burger voorop gesteld moet worden in de discussie over de toekomst van het openbaar bestuur "Zit de burger wel te wachten op wat wij doen?", zou een belangrijke vraag moeten zijn bij iedere nieuwe ontwikkeling. Daarbij werd wel opgemerkt  dat sprake is van een onmogelijke spagaat: enerzijds het oplossen van de kloof tussen burger en overheid en anderzijds het verbeteren van de dienstverlening. "Dan gaat het eigenlijk om schaalverkleining en schaalvergroting tegelijk", zo merkte een van de aanwezigen op.

Ten aanzien van de bestuurlijke organisatie in de provincie Utrecht kon worden geconcludeerd dat Utrechtse gemeenten al met elkaar samenwerken. De ervaringen zijn in het algemeen positief. Zo vertelde een deelnemer uit Eemnes dat deze gemeente samenwerkt met drie andere gemeenten in de regio. Met alle schaalvoordelen van dien: zij kunnen bijvoorbeeld samen beschikken over een beleidsmedewerker economische zaken, wat voor de individuele gemeenten niet goed mogelijk zou zijn geweest. Ook andere aanwezigen geven voorbeelden van  goede regionale samenwerking.

Conclusie
Aan het eind van de avond concludeert  Marijnen dan ook dat de Utrechtse gemeenten geen voorstander zijn van een blauwdruk voor samenwerking maar juist meer vrijheid willen om de bestuurlijke organisatie naar eigen inzicht in te richten. "Laat ons zelf bedenken op welke schaal gemeenten gaan werken."

De komende vijf weken houdt de VNG nog elf provinciale bijeenkomsten. De uitkomsten hiervan dienen als input voor de Bijzondere Algemene Ledenvergadering  (BALV) op 12 november. Tijdens de BALV volgt nog geen besluit. Afhankelijk van de uitkomst zet het bestuur een volgende stap.

Klik hier voor het verslag van de bijeenkomst op de website van de landelijke VNG. Daar vindt u ook meer informatie over de open dialoog. Op www.vng.nl/lokaalbestuur is daarnaast een pagina ingericht met informatiemateriaal plus een forum om discussie te kunnen voeren. Een bloemlezing uit de bijdragen wordt in VNG Magazine gepubliceerd.